Monika

Szanowna Pani,

połączenie chłonny wiedzy rzeczywiście może budzić pewne wątpliwości. Jednocześnie warto zauważyć, że znajduje ono liczne poświadczenia we współczesnych tekstach, także starannie zredagowanych, por.: W tym okresie mózg dziecka jest niezwykle aktywny i chłonny wiedzy czy Postaramy się, aby prezentowana tematyka była ciekawa dla każdego człowieka chłonnego wiedzy.

Konstrukcję tę odnotowuje również Wielki słownik języka polskiego PAN. Słownik ten definiuje przymiotnik chłonny (w odniesieniu do umysłu) jako ‘szybko i chętnie przyswajający coś sobie’, przy czym w zakładce Składnia wskazuje dwa wzorce łączliwości: chłonny + (CZEGO) oraz chłonny + (na CO). Zaznaczmy jednak, że jest to słownik opisowy, którego celem jest przedstawienie sposobów użycia wyrazów we współczesnej polszczyźnie, a nie rozstrzyganie kwestii normatywnych.

Można przypuszczać, że w dużej mierze to znaczenie przymiotnika chłonny wpłynęło na powstanie przywołanego przez Panią połączenia. Skoro słowo chłonny (w interesującym nas tu kontekście) oznacza ‘szybko i chętnie przyswajający coś sobie’, użytkownicy języka naturalnie dopowiadają, co jest przedmiotem tego przyswajania. Ponadto w polszczyźnie od dawna funkcjonują połączenia z dopełniaczem, takie jak głodny wiedzy, spragniony wiedzy, żądny wiedzy czy złakniony wiedzy. Myślę, że również one sprzyjają upowszechnianiu się konstrukcji chłonny wiedzy.

Z tego względu Pani wątpliwości wydają się uzasadnione. Wydaje się bowiem, że przymiotnik chłonny nie wymaga dopowiedzenia. Jeśli mówimy o chłonnym umyśle, to z samego znaczenia tego określenia wynika, że chodzi o umysł ‘szybko i chętnie przyswajający coś sobie’, a więc przede wszystkim wiedzę czy nowe informacje.

Z wyrazami szacunku

Barbara Pędzich