Krasnoludy zrobili czy zrobiły ?Jaki to rodzaj męskoosobowy czy niemęskoosobowy ?
Katarzyna
Szanowna Pani, jeśli krasnoludy, to zrobiły – orzeczenie przybierze rodzaj tradycyjnie nazywany niemęskoosobowym, co wynika bezpośrednio z rodzaju gramatycznego danej formy rzeczownikowej. Tę samą formę rzeczownika (krasnoludy) można jednak, w innym ujęciu gramatycznym, nazwać formą męskoosobową deprecjatywną – zależy to wyłącznie od przyjętej konwencji opisu. Pełny wzór odmiany rzeczownika krasnolud podaje Wielki słownik języka polskiego PAN pod red. Piotra Żmigrodzkiego. Wnioskujemy z tego, że poprawne są zdania:
- M. oto wielcy krasnoludowie, oto wielcy krasnoludzi (formy męskoosobowe niedeprecjatywne) oraz: oto wielkie krasnoludy (forma męskoosobowa deprecjatywna; tradycyjnie: forma niemęskoosobowa) → wielcy krasnoludowie/krasnoludzi przyszli, wielkie krasnoludy przyszły
- D. nie widzę wielkich krasnoludów
- C. przyglądam się wielkim krasnoludom
- B. widzę wielkich krasnoludów oraz: widzę wielkie krasnoludy → w tradycyjnym ujęciu gramatycznym forma B. lm. równa D. lm. (oraz B. lp. = D. lp.) jest wskaźnikiem rodzaju męskoosobowego, a B. lm. równego M. lm. (oraz B. lp. równego D. lp.) jest wskaźnikiem rodzaju niemęskoosobowego)
- N. idę z wielkimi krasnoludami
- Ms. myślę o wielkich krasnoludach
- W. o, wy wielcy krasnoludowie!, o, wy wielcy krasnoludzi! (formy męskoosobowe niedeprecjatywne) oraz: o, wy wielkie krasnoludy! (forma męskoosobowa deprecjatywna; tradycyjnie: forma niemęskoosobowa)