Jadwiga

Szanowna Pani,

odmieniając obce nazwy własne, żeby ustalić wzorzec ich odmiany, musimy wziąć pod uwagę wymowę.

Imię i nazwisko niedawno zmarłego pisarza peruwiańskiego, który nazywał się Alfredo Bryce Echenique, odczytamy [alfredo brajs eczenike].

Imię Alfredo odmienimy według wzorca rzeczownikowego, tak jak słowo dziadzio (to jest Alfredo, nie ma Alfreda, dałam to Alfredowi itd.).

Nazwisko Bryce również odmienimy rzeczownikowo, zgodnie z zasadą mówiącą, że „nazwiska angielskie i francuskie zakończone na -e nieme (tzn. niewymawiane) odmieniamy według wzorca rzeczownikowego i polskie końcówki zapisujemy po apostrofie, np. [...] Wallace [Łoles], Wallace’a, Wallace’owi, z Wallace’em” (Wielki słownik ortograficzny PWN). Ponieważ końcowe e nie jest wymawiane, więc końcówki fleksyjne oddzielamy apostrofem (oprócz miejscownika), a zatem to jest Bryce, nie ma Bryce’a, dałam to Bryce’owi, myślę o Brysie [por. „W obcych nazwiskach męskich z tzw. niemym e (i z niemym -es w M.), końcówki fleksyjne oddzielamy apostrofem we wszystkich przypadkach fleksyjnych oprócz miejscownika. W miejscowniku postać graficzna nazwisk jest tożsama z postacią brzmieniową, np.: Laplace [wym. Laplas] − Laplace’a [wym. Laplasa], o Laplasie (nie: *Laplace’e); Barthes [wym. Bart] - Barthes’a [wym. Barta], o Barcie (nie: *Barthesie); Descartes [wym. Dekart] – Descartes’a [wym. Dekarta], o Descarcie (nie: Descartesie)”].

Ostatni człon –  Echenique – kończy się na wymawianą samogłoskę e, więc możemy odmienić go według wzorca przymiotnikowego, jak nazwisko Wende czy włoskie imię Dante (to jest Echenique, nie ma Echeniquego, daję to Echeniquemu itd.). Przykłady znalezione w internecie świadczą jednak o tym, że ten człon nazwiska w praktyce zostaje nieodmienny (przy odmienionym imieniu i pierwszym członie nazwiska), np.

W hołdzie Alfredowi Bryce'owi Echenique organizujemy pokaz filmowej adaptacji  Un mundo para Julius.

Między ironią a pamięcią – upamiętniamy Alfreda Bryce'a Echenique.

Brak odmiany jest w takich sytuacjach (tj. nazwisko obce, odmienione imię) dopuszczalny, szczególnie jeśli jest utrwalony w uzusie (por. to jest Umberto Eco, czytam książki Umberta Eco, wywiad z Umbertem Eco).

Łączę wyrazy szacunku

Monika Pawelec-Skurzyńska