PJ UW - dwa wybory i dwoje wyborów

21.09.2026

Dzień dobry, moje pytanie dotyczy tworzenia liczby mnogiej rzeczownika w połączeniu z liczebnikiem. Dla rzeczowników z rodzaju pluralia tantum liczebność wyrażamy za pomocą liczebników zbiorowych, przykładowo: „dwoje drzwi”. Co jednak w sytuacji, gdy rzeczownik zalicza się do pluralia tantum tylko w określonym znaczeniu? Przykładem może posłużyć rzeczownik „wybory”. Niekiedy można usłyszeć w mediach sformułowania typu „dwa wybory” lub „trzy wybory”. Powyższe przykłady zdają się formami utworzonymi od rzeczownika „wybór”, nie zaś „wybory”. Nie powiemy bowiem „jeden wybory”, lecz „jedne wybory”. Domniemuję, że dla zachowania konsekwencji należałoby mówić „dwoje wyborów”, „troje wyborów” itd., ale nie spotkałem się z użyciem takich form, chociaż sam używam analogicznych, takich jak "dwoje zajęć" itp. Czy istnieją ku temu językowe przeciwwskazania, czy może jest to związane z utrwaleniem wymienionych — jak się zdaje — form zamiennych, a może byłaby to hiperpoprawność? Pozdrawiam

Mateusz

Szanowny Panie, rzeczownik wybory w znaczeniu 'akcja polityczna mająca na celu powołanie odpowiednich kandydatów do określonych funkcji przez głosowanie' występuje tylko w liczbie mnogiej, więc łączy się z liczebnikami zbiorowymi - dwoje wyborów, troje wyborów, czworo wyborów itd. Rzeczownik wybór w znaczeniu 'wybranie czegoś spośród dwóch lub więcej możliwości' ma zarówno liczbę pojedynczą (np. wybór szkoły), jak i mnogą (np. życiowe wybory), więc łączy się z liczebnikami głównymi. Podobnie jest np. w wypadku rzeczowników ćwiczenie i ćwiczenia. Ćwiczenie w znaczeniu 'czynność wykonywana i powtarzana dla nabrania wprawy, w celu opanowania jakiejś umiejętności, nabycia sprawności w jakiejś dziedzinie; trening' ma zarówno liczbę pojedynczą (np. ćwiczenie na mięśnie brzucha), jak i mnogą (np. ćwiczenia gimnastyczne). Natomiast rzeczownik ćwiczenia w znaczeniu 'zajęcia uniwersyteckie, podczas których studenci pod kierunkiem prowadzącego pracują w małych grupach' występuje wyłącznie w liczbie mnogiej - mogą to być np. jedne zajęcia z logiki albo dwoje zajęć z historii języka. Obecnie obserwuje się, że coraz większa liczba użytkowników języka przestaje używać liczebników zbiorowych, jednak wydawnictwa poprawnościowe uznają takie połączenia za błędne (podobnie jak *dwa dzieci zamiast dwoje dzieci). Z wyrazami szacunku Anna Dąbkowska