11.11.2025

refleksja

Dzień dobry. Zastanowiło mnie, czy refleksję można podejmować? Jeśli nie podejmować, to jak można napisać o człowieku, którym poddaje refleksji jakieś swoje działania czy decyzje?

Renata

Szanowna Pani,

gdy mamy na myśli samą czynność: rozważanie czegoś, zastanawianie się nad czymś, można powiedzieć, że ktoś poddaje coś refleksji, czyli krytycznie coś analizuje – i w tym znaczeniu refleksja jest rzeczownikiem pozbawionym form liczby mnogiej. Podejmować można nad czymś pracę, walkę, trud, starania, lecz to nieco inny sens. Jeślibyśmy myśleli o refleksji w kategoriach właśnie pracy, a nie procesu, wówczas zapewne połączenie podjąć refleksję dałoby się obronić.

Z kolei refleksja w znaczeniu 'myśl, wypowiedź będąca wynikiem zastanawiania się, rozmyślania' to rzeczownik mający formy obu liczb gramatycznych. Tu mówimy, że ktoś snuje refleksje, dzieli się z kimś refleksjami – czyli wynikami rozważań, rozmyślań.

Łączę wyrazy szacunku

Agata Hącia